Polski rynek pracy od kilku lat nie opiera się wyłącznie na zasobach lokalnych. Coraz większą rolę odgrywa cudzoziemiec – obcokrajowiec, który przyjeżdża wykonywać pracę w Polsce w sektorach o stałym niedoborze kadr. I nie jest to już tylko sytuacja awaryjna. Dla wielu firm zatrudnienie pracowników zagranicznych to stały element modelu operacyjnego wpisany w strategię wzrostu. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwo, które chce zachować konkurencyjność, musi nie tylko zatrudniać, ale zatrudniać mądrze: legalnie, przewidywalnie i w sposób skalowalny.
Skąd pochodzą zagraniczni pracownicy?
Największą grupę stanowią osoby z Europy Wschodniej i krajów byłego ZSRR. Najczęściej zatrudniany pracownik zagraniczny pochodzi z Ukrainy – i to od wielu lat. Migracja zarobkowa z Ukrainy do Polski przyspieszyła jeszcze bardziej po 2022 roku, gdy sytuacja geopolityczna wymusiła wyjazd do pracy i bezpieczeństwa poza granicami kraju. Ukraińcy mają silną pozycję w polskich firmach, szczególnie tam, gdzie liczy się szybkość wdrożenia i gotowość do pracy zmianowej.
Drugą ważną grupą są obywatele Białorusi i Gruzji, a także Mołdawii. W niektórych branżach coraz częściej pojawiają się również pracownicy z Azji – m.in. z Nepalu, Indii, Filipin czy Bangladeszu – zwłaszcza tam, gdzie rotacja lokalnej kadry jest wysoka i trudno utrzymać stabilne zespoły na dłużej. Pracodawca patrzy dziś szerzej niż „bliskie sąsiedztwo UE”: liczy się dostępność ludzi, gotowość do przyjazdu oraz to, jak szybko można ułożyć legalny model współpracy.
Warto podkreślić, że polski rynek pracy jest chłonny głównie w określonych sektorach. Sektory, do których cudzoziemiec trafia najczęściej, to budownictwo, logistyce, produkcja oraz szeroko rozumiane usługi operacyjne (utrzymanie ruchu, sprzątanie przemysłowe, prace pomocnicze na halach). To nie są nisze – to fundamenty gospodarki, w których niedobór pracowników bezpośrednio hamuje tempo wzrostu gospodarczego.
Dlaczego pracodawcy chcą zatrudniać obcokrajowców?
Dla przedsiębiorcy odpowiedź jest prosta: stabilność. Jeżeli firma musi wykonać kontrakt i ma termin, to nie ma komfortu „poczekamy, aż ktoś się zgłosi”. W wielu branżach, szczególnie w budownictwie i logistyce, presja realizacyjna jest na tyle wysoka, że zatrudnienie zagraniczne stało się koniecznością, a nie wyborem estetycznym.
Drugi aspekt to specjalizacja. W budownictwie wciąż jest zapotrzebowanie na konkretne profile takie jak zbrojarze, spawacze, monterzy konstrukcji stalowych czy operatorzy maszyn. Jeżeli polski rynek pracy nie dostarcza takich ludzi w liczbie potrzebnej do wykonania projektu, przedsiębiorstwo naturalnie sięga po zagranicznych specjalistów.
Trzeci element to gotowość do pracy w systemach, które Polacy coraz rzadziej akceptują – np. praca zmianowa, weekendowa, w trybie nocnym, w warunkach powtarzalnych lub fizycznie wymagających. W logistyce i usługach magazynowych jest to codzienność.
Na co zwracają uwagę pracodawcy i agencje pracy?
Nie wystarczy „mieć człowieka na hali”. Pracodawca i agencja pracy patrzą dziś na kilka kluczowych czynników:
- Status pobytowy i legalność pracy
Legalny kanał zatrudnienia jest krytyczny. To oznacza, że obcokrajowiec musi posiadać dokument pobytowy (np. wizę lub inne uprawnienie do przebywania w Polsce) oraz podstawę prawną do wykonywania pracy. W praktyce są to: oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi albo formalne zezwolenia na pracę. Te dokumenty różnią się zakresem i długością ważności. Pracodawca musi mieć pewność, że przy kontroli wszystko jest w porządku – inaczej ryzykuje karami finansowymi i ryzykiem wizerunkowym.
- ZUS i rozliczenia
Polski rynek pracy działa pod presją kontroli kosztów. Dla firmy ważne jest nie tylko to, ile kosztuje godzina pracy, ale też czy składki ZUS są prawidłowo odprowadzane. Agencje pracy biorą na siebie obsługę kadrowo-płacową, żeby przedsiębiorstwo nie musiało samodzielnie rozwiązywać kwestii rozliczeń z obywatelem spoza UE. To szczególnie istotne, gdy rotacja jest wysoka i mówimy o kilkudziesięciu osobach jednocześnie.
- Dyspozycyjność i elastyczność grafiku
W logistyce i produkcji zmiany 24/7 to norma. W budownictwie z kolei liczy się gotowość do pracy w delegacji, czyli poza miejscem stałego pobytu. Dlatego pracodawca pyta nie tylko „kim jesteś zawodowo?”, ale „czy jesteś gotowy zacząć jutro w innym mieście?”.
- Kompetencje branżowe
W budownictwie liczy się praktyka, nie deklaracja. Agencje coraz częściej prowadzą preselekcję praktyczną – czyli nie wystarczy napisać „operator maszyn”, trzeba to pokazać. Dzięki temu ryzyko, że przyjedzie ktoś bez faktycznych umiejętności, jest mniejsze.
- Komunikacja robocza
Nie chodzi o biegły polski. Chodzi o to, by można było wydać polecenie i mieć pewność, że zostanie zrozumiane, zwłaszcza gdy chodzi o bezpieczeństwo. Dlatego tak cenna jest obecność liderów zmian lub brygadzistów dwujęzycznych (np. polski–ukraiński), którzy pilnują jakości wykonania i raportowania.
Które branże najbardziej chłoną pracowników zagranicznych?
- Budownictwo
To sektor, który od lat korzysta z napływu pracowników z Ukrainy oraz innych krajów spoza UE. Prace żelbetowe, prace wykończeniowe, montaż, rozbiórki, izolacje termiczne – to zadania, które wymagają siły fizycznej i doświadczenia. Tu brak ludzi oznacza przestój całej inwestycji.
- Logistyka i magazyny
Kompletowanie zamówień, pakowanie, konfekcjonowanie, załadunek i rozładunek. W praktyce praca w Polsce w logistyce opiera się dziś na zespołach mieszanych narodowościowo, gdzie obywatel Polski pracuje ramię w ramię z pracownikiem zagranicznym. Liczy się tempo, dokładność i dyspozycyjność, a nie paszport.
- Usługi operacyjne / przemysłowe
Utrzymanie czystości przemysłowej, prace porządkowe na halach, obsługa prostych linii produkcyjnych, etykietowanie, sortowanie, pakowanie. Ten sektor jest silnie rotacyjny, więc agencje pracy pełnią tu rolę stałego dostawcy kadr.
- Przemysł lekki i spożywczy
Tam, gdzie liczy się powtarzalność i normy dzienne, pojawia się popyt na stabilne zespoły i gotowość do pracy zmianowej. Właśnie dlatego przedsiębiorca, który nie jest w stanie zrekrutować wystarczającej liczby lokalnych pracowników, sięga po kandydatów zagranicznych.
Raporty, liczby i trend
Od lat obserwujemy wzrostowy trend, jeśli chodzi o liczbę obcokrajowców zatrudnionych w polskich firmach. Już w 2022 i 2023 roku można było zauważyć dwa zjawiska: po pierwsze rosnącą liczbę oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, zwłaszcza w branżach fizycznych. Po drugie – stabilizowanie się praktyki „zatrudniać przez agencję”, a następnie przejmować najlepszych ludzi bezpośrednio do firmy po okresie próbnym. To stało się standardem operacyjnym w wielu firmach, a nie wyjątkiem.
Dla polskiej gospodarki to ma znaczenie gospodarczy szersze niż tylko „kto wypełni grafik”. Stała obecność zagranicznych kadr umożliwia realizację inwestycji infrastrukturalnych, obsługę centrów logistycznych i utrzymanie ciągłości produkcji. Innymi słowy: bez zagranicznych pracowników trudno byłoby utrzymać tempo rozwoju wielu sektorów.
Rola agencji pracy
Agencja pracy to dzisiaj nie tylko rekrutacja, ale model ryzyka. W praktyce:
- prowadzi sourcing kandydatów w wielu krajach jednocześnie, w tym w krajach spoza UE,
- weryfikuje status pobytowy, wiza, dokumenty i zezwolenia na pracę,
- rozlicza wynagrodzenia i składki, pilnując zgodności z prawem,
- organizuje zakwaterowanie i logistykę dojazdu,
- rotuje zespoły przy spadkach zapotrzebowania w jednym projekcie i wzrostach w innym.
Dla przedsiębiorstwa to oszczędność czasu i ograniczenie ryzyka formalnego. Dla cudzoziemca – bezpieczny kanał wejścia do pracy w Polsce, bez pracy „na czarno”. I to właśnie ten element – pełne, legalne zatrudnienie – będzie coraz ważniejszy, bo kontrole w obszarze legalności pracy obcokrajowców są coraz bardziej szczegółowe.
Chcesz efektywnie zatrudniać obcokrajowców? Skorzystaj z usług naszej agencji Euro Support!
FAQ – najczęściej zadawane pytania
1. Z jakich krajów najczęściej pochodzą zagraniczni pracownicy w Polsce?
Najwięcej osób pochodzi z Ukrainy, ale rośnie udział pracowników z innych krajów spoza UE, w tym z Azji. Wynika to z zapotrzebowania na stabilne załogi w budownictwie i logistyce.
2. Dlaczego pracodawca decyduje się zatrudniać cudzoziemców zamiast rekrutować tylko lokalnie?
Bo polski rynek pracy ma niedobór rąk w branżach fizycznych i technicznych. Bez wsparcia kadr zagranicznych trudno byłoby utrzymać tempo inwestycji i produkcji.
3. Czy zatrudnienie obcokrajowca musi być legalne od pierwszego dnia?
Tak, absolutnie. Pracownik zagraniczny musi mieć prawo pobytu i zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi – inaczej ryzyko dla firmy jest bardzo wysokie.
4. Jaką rolę pełni agencja pracy?
Agencja odpowiada za rekrutację, weryfikację dokumentów, kwestie ZUS, rozliczenia oraz logistykę zakwaterowania. Dzięki temu przedsiębiorstwo nie musi samodzielnie ogarniać całego procesu imigracyjno-kadrowego.
5. W jakich sektorach najłatwiej znaleźć pracę jako obcokrajowiec?
W budownictwie, logistyce, produkcji i usługach operacyjnych. To branże, gdzie liczy się dyspozycyjność i gotowość do pracy w systemie zmianowym.
6. Czy znajomość języka polskiego jest obowiązkowa?
Nie zawsze. W wielu miejscach pracy wystarcza komunikacja robocza, często wspierana przez brygadzistów mówiących po polsku i ukraińsku.
7. Jakie dokumenty są kluczowe przy zatrudnianiu cudzoziemca?
Pracodawca zwraca uwagę na ważny tytuł pobytowy (np. wiza lub inny dokument) oraz aktualne zezwolenia na pracę albo oświadczenia. To podstawa do legalnego rozliczania wynagrodzenia.
8. Czy korzystanie z agencji pracy nie jest droższe dla firmy?
Na pierwszy rzut oka wydaje się droższe, ale realnie ogranicza ryzyko przerwania projektu z powodu braków kadrowych lub nielegalnego statusu pracownika. Dla przedsiębiorcy bardziej opłaca się mieć stabilny zespół niż tłumaczyć opóźnienia klientowi.
